Autyzm

niebieska-full

Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym, które ma wpływ na zdolność komunikowania się, utrzymywania kontaktów społecznych i okazywania emocji. Autyzm należy do grupy całościowych zaburzeń rozwojowych. Zaburzenia określa się jako całościowe, ponieważ dotyczą obszarów funkcjonowania, gdzie zaburzone jest wiele sfer rozwoju.

rsz_1rsz_boy_rysAutyzm to zaburzenie, którego geneza do dzisiaj nie została jednoznacznie wyjaśniona przez naukę. Współczesne badania sugerują, że autyzm jest zaburzeniem wrodzonym, ale model dziedziczenia nie jest do końca potwierdzony.

Podejrzewa się, że istnieją czynniki mające wpływ na mózg dziecka w czasie ciąży i zalicza się do nich zarówno czynniki biologiczne (choroby zakaźne, wirusy, bakterie), jak i chemiczne (alkohol etylowy, kwas walproinowy, zażywane leki podczas ciąży i narażenie płodu na metale ciężkie). Nieprawidłowa praca mózgu ma ścisły związek z autyzmem, ale naukowcy do dzisiaj nie są zgodni, które cechy mózgu odpowiadają za dane zaburzenia w funkcjonowaniu autystyka.

Pewne zachowania w autyzmie tłumaczy się tzw. teorią istotności obrazu, która wyjaśnia po części podłoże nieadekwatnej reakcji emocjonalnej na bodźce sensoryczne (unikanie kontaktu wzrokowego, unikanie nowych doznań, nadwrażliwość słuchowa, dziwaczne zainteresowania, nieadekwatna fascynacja zwykłymi przedmiotami).

W mózgu zdrowego dziecka buduje się „krajobraz istotności” – rodzaj mapy, która określa znaczenie wszystkiego w otoczeniu. Mózg uczy się ignorować w sferze poznawczej rzeczy już znane.U dziecka z autyzmem nieprawidłowa percepcja emocjonalna, która jest skutkiem anomalii pracy mózgu, powoduje nieadekwatne reakcje np. strachu na szelest papieru lub dźwięk suszarki. Mózg autystyka ma trudności z uczeniem się i ignorowaniem bodźców obojętnych dla dziecka zdrowego. Zwyczajowo obojętne przedmioty (np. talerze, kółeczka, patyczki, cukierki, nawet zabawki) są dla autystyka źródłem fascynacji, emocjonalnego zaangażowania i obssesyjnych zainteresowań, niezrozumiałych dla rówieśników i otoczenia.

Zniekształcony krajobraz istotności naraża dziecko z autyzmem na nieprzyjemne doznania emocjonalne. Doznania te mają często dramatyczny skutek dla samego dziecka, jak i jego rodziców. Nie pozwalają na normalne funkcjonowanie w sytuacjach wymagających skupienia na istotnej czynności typu nauka, czytanie, pisanie, spacer, zabawa z rówieśnikami.

Jakie rodzaje autyzmu wyróżniamy?

Autyzm wczesnodziecięcy

– inaczej autyzm głęboki albo zespół Kannera. Występuje 4 razy częściej u chłopców niż dziewczynek.

Typowe objawy:
– trudności w zakresie komunikowania swoich stanów uczuciowych i emocjonalnych,
– problemy w kontaktach społecznych, kłopoty z integracją wrażeń zmysłowych,
– przymus stałości otoczenia,
– społeczna samoizolacja,
– stereotypowe czynności,
– zaburzenia mowy, echolalia,
– wybitna pamięć mechaniczna,
– brak reakcji na własne imię,
– zazwyczaj niewymawianie ani jednego słowa w wieku 16 miesięcy,
– unikanie kontaktu wzrokowego z rozmówcą.

Autyzm atypowy

– znajduje się w klasyfikacji ICD-10 pod kodem F84.1.Objawy nie są jednoznaczne i pełne. Pierwsze symptomy choroby pojawiają się później niż w przypadku autyzmu wczesnodziecięcego. Autyzm atypowy może rozwinąć się około 3 roku życia, a nawet później.

Zespół Aspergera

– inaczej syndrom Aspergera (ang. Asperger’s Syndrome, AS).Znajduje się w ICD-10 pod kodem F84.5. Należy do tzw. łagodnych postaci autyzmu.

Główne objawy syndromu Aspergera:
– upośledzenie umiejętności społecznych,
-niechęć pracy w grupie,
– ograniczona elastyczność myślenia,
-obsesyjne zainteresowania,
-trudności w akceptacji zmian otocznia,
-zachowania rutynowe,
-trudności w komunikacji niewerbalnej.

W odróżnieniu od autyzmu dziecięcego dzieci z zespołem Aspergera (ZA) wykazują raczej prawidłowy rozwój poznawczy, nie ma opóźnień w rozwoju mowy ani zaburzeń uniemożliwiających logiczną komunikację. Osobom z ZA łatwiej zaadaptować się także do środowiska społecznego.

Upośledzenie zdolności niewerbalnego uczenia się

– ang. Nonverbal Learning Disabilities, NLD. Znajduje się w ICD-10 pod kodem F81.9. Obrazem klinicznym bardzo przypomina zespół Aspergera.

Główne objawy:

-nadwrażliwość zmysłów,
-brak umiejętności komunikowania się pozawerbalnie,
-bogate słownictwo,
-trudności w zakresie równowagi i grafomotoryki,
-brak umiejętności wyobrażeniowych,
-słaba pamięć wzrokowa,
-problemy w kontaktach z rówieśnikami,
-dosłowna interpretacja przekazów słownych,
-zachowania stereotypowe.

Całościowe zaburzenie rozwoju nie zdiagnozowane inaczej

– w skrócie PDD-NOS. Znajdują się pod kodem F84.9. Rozpoczynają się we wczesnym dzieciństwie. Objawiają się trudnościami w kontaktach społecznych, trudnościami w komunikacji, słabością fizyczną i nietypowym zachowaniem. Do PDD-NOS zalicza się m.in. zespół Hellera (utrata umiejętności społecznych, motorycznych i językowych) i zespół Retta (głęboka niesprawność ruchowa, ograniczone możliwości komunikacji z otoczeniem, stereotypowe ruchy rąk, stępienie emocjonalne, ataksja, przykurcze mięśni).

Autyzm wysokofunkcjonujący

– ang. High-Functioning Autism, HFA. Nie jest jednostką chorobową, ale określenie to stosuje się wobec osób chorych na autyzm, które w miarę dobrze radzą sobie w społeczeństwie.

Zaburzenia semantyczno-pragmatyczne

– ang. Semantic-Pragmatic Disorder, SPD. Przede wszystkim objawy cechują się trudnościami w zakresie rozumienia i produkcji mowy oraz w opóźnieniu w rozwoju mowy. Osoba nie jest w stanie, np. uchwycić aluzji, żartów słownych, metafor, analogii czy ukrytych sugestii, dwuznacznych sytuacji

Zespół wielu złożonych zaburzeń rozwojowych

– ang. Multiple-complex Developmental Disorder, McDD. Na tę jednostkę chorobową składa się wiele różnorodnych objawów:

-zaburzenia emocjonalne,

-nieprawidłowości w kontaktach społecznych,
-trudności w komunikacji,
-ograniczone wzorce zachowań,
-zaburzenia myślenia.

Hyperleksja

– przejawia się w postaci kłopotów z rozumieniem języka mówionego, trudności w socjalizacji, nadwrażliwości zmysłowej, zachowaniach autostymualcyjnych, myślenia konkretnego na rzecz abstrakcyjnego, przymusu trzymania się rutyny.

Zaburzenia ze spektrum autyzmu nie są jednolite objawowo. Autyzm wymaga dokładnej diagnozy różnicowej, np. ze schizofrenią dziecięcą, reaktywnym zaburzeniem przywiązania, ADHD, stereotypiami ruchowymi i tikami. Nie ma dwóch podobnych przypadków autyzmu. Każde dziecko zachowuje się indywidualnie i objawy mają różne nasilenie. Jedne wykazują tylko niewielkie opóźnienia mowy i koncentrują się na świecie rzeczy. Niektóre natomiast unikają kontaktów z rówieśnikami, nie komunikują się w ogóle za pomocą słów (używają gestów) i reagują agresją oraz złością na najdrobniejsze zmiany w otoczeniu.
Bez względu na diagnozę spektrum autystyczne polega na zaburzeniach komunikacji, powtarzalnym, rutynowym zachowaniem oraz trudnościami w kontaktach z otoczeniem.

Opracowano na podstawie:

1) Gałkowski T., Kossewska J., (red.), Autyzm wyzwaniem naszych czasów, Wyd. Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2004, ISBN 83-7271-062-7.

2) Olechnowicz H., Wokół autyzmu. Fakty, skojarzenia, refleksje, WSiP, Warszawa 2004, ISBN 83-02-08923-0.
Randall P., Autyzm. Jak pomóc rodzinie?, GWP, Gdańsk 2002, ISBN 83-87957-54-2.

3) Firth U., Autyzm i zespół Aspergera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3093-5.

4) Komender J., Autyzm i zespół Aspergera, PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3812-5.

 Darowizny na cele statutowe

Prosimy o wsparcie dla naszych Podopiecznych i przekazanie wpłaty na rachunek bankowy:

Millenium Bank: 32 1160 2202 0000 0002 3725 9027

 Darowizny dla Podopiecznego fundacji

Aby przekazać darowiznę na rzecz wybranego Podopiecznego Spectrum Liberi, należy w tytule przelewu podać jego imię i nazwisko.

Millenium Bank: 78 1160 2202 0000 0002 3726 1788

 Możesz odliczyć darowiznę od podatku

Każdą darowiznę czy to pieniężną, czy rzeczową, przekazaną na rzecz naszej fundacji, mogą Państwo odliczyć od podatku.

Wszystkie przepisy i informacje znajdą Państwo tutaj.