Dokumenty w przedszkolu i szkole

Podstawowymi dokumentami, które Twoje dziecko powinno się posługiwać w trakcie trwania edukacji są uzyskane z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju. Bez tych dokumentów dziecko nie będzie miało prawa do dodatkowych możliwości edukacyjnych i wspomagających w placówce oświatowej.

Dzieci z autyzmem i różnego rodzaju zaburzeniami to uczniowie o zmniejszonych szansach edukacyjnych, zagrożeni wykluczeniem z systemu edukacji. Według rozporządzenia ministra właściwego dla spraw oświaty należą oni do grupy uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Przez specjalne potrzeby edukacyjne rozumiemy te potrzeby, które w procesie rozwoju dzieci i młodzieży wynikają z ich niepełnosprawności lub są efektem innych przyczyn trudności w uczeniu się.

Zgodnie z nowym rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 sierpnia 2013 r. o pomocy psychologiczno-pedagogicznej powinna być ona realizowana na terenie placówki, do której uczęszcza dziecko. Nowe przepis obligują nauczycieli do wyodrębnienia dzieci, które potrzebują takiej pomocy oraz zaplanowania form udzielania wsparcia, jak również opracowania programów pracy terapeutycznej.

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego
– rodzic/ opiekun prawny składa wniosek do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej

Kształcenie specjalne jest realizowane na wniosek rodzica i organizowane dla dziecka, które wymaga specjalnych form nauki i metod terapii na terenie placówki oświatowo-opiekuńczej, do której uczęszcza. Każda Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna ma taki wniosek, czasem różnią się one małymi szczegółami (wszelkie zgody są zawarte w dokumencie lub osobnych załącznikach).

  • niesłyszącego i słabo słyszącego,
  • niewidomego i słabo widzącego,
  • z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,
  • z upośledzeniem umysłowym (w stopniu lekkim, umiarkowanym i znacznym),
  • z autyzmem, w tym z Zespołem Aspergera,
  • ze sprzężonymi niepełnosprawnościami,

Tak więc na orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego powinno się znaleźć rozpoznanie, diagnoza mieszcząca się jednej z w/w kategorii.

Pobierz przykładowy wniosek z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej

Do wniosku o wydanie orzeczenia, który wnioskodawcy wypełniają osobiście, należy dołączyć następujące dokumenty:

  • wyniki badań psychologicznych i pedagogicznych (wystarczy podać numer opinii lub datę badania, jeśli było wykonywane w tej samej poradni); jeżeli nie ma aktualnych badań, należy wcześniej wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie badań psychologiczno-pedagogicznych,
  • zaświadczenie lekarza o stanie zdrowia dziecka/ucznia (tutaj przedstawiamy wszelkie zaświadczenia lekarskie psychiatryczne, neurologiczne i inne.)

Opiekunowie prawni zobowiązani są do dołączenia do wniosku kserokopii decyzji sądowej potwierdzającej ich prawo do sprawowania opieki nad dzieckiem. Wnioskodawca jest informowany pisemnie o terminie posiedzenia Zespołu Orzekającego. Ma prawo wziąć udział w posiedzeniu Zespołu Orzekającego i przedstawić na nim swoje stanowisko. W praktyce badania polegają na spotkaniach dziecka z pedagogiem, psychologiem, i jeżeli potrzeba z logopedą, lekarzem specjalistą (np. neurolog, psychiatra). To oni stanowią zespół orzekający.

Podstawa prawna:

IPET – Indywidualny Plan Edukacyjno-Terapeutyczny

Na podstawie orzeczenia o kształceniu specjalnym przedszkole i szkoła mają obowiązek zapewnić dziecku dodatkowe zajęcia np. rewalidacyjne, rewalidacyjno-kompensacyjne, socjoterapeutyczne (chodzi o indywidualne zajęcia z psychologiem, pedagogiem, terapeutą Integracji Sensorycznej lub inne). Ponadto, na podstawie tych dokumentów placówka przedszkolna i szkolna, ma obowiązek dostosować zajęcia odbywające się zgodnie z podstawą programową oraz tryb ich oceniania do możliwości dziecka. Indywidualny Plan Edukacyjno-Terapeutyczny zawiera wszystkie informacje o tym, jaką formą pomocy, w jakim okresie czasu, prowadzoną przez jakich specjalistów etc. dla każdego takiego dziecka.

Innymi słowy przedszkola i szkoły powinny zapewnić uczniowi z autyzmem, w tym Zespołem Aspergera:

a) realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego;

b) odpowiednie, ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów, warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne;

c) zajęcia specjalistyczne;

d) inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów, w szczególności zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne;

e) przygotowanie uczniów do samodzielności w życiu dorosłym.

IPET opracowuje się w terminie 30 dni od dnia złożenia w przedszkolu lub szkole orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub 30 dni przed upływem okresu, na jaki został opracowany poprzedni plan.

Pobierz przykładowy IPET (Szkoła Podstawowa)

Jeżeli w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wskazane są zajęcia rewalidacyjne dyrektor szkoły/ przedszkola na mocy rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania ma obowiązek zapewnić uczniowi takie zajęcia w wymiarze dwóch godzin w tygodniu.

IPET opracowuje się na okres, na jaki zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, nie dłuższy jednak niż etap edukacyjny. Rodzice ucznia albo pełnoletni uczeń mogą uczestniczyć w opracowaniu i modyfikacji programu oraz dokonywaniu oceny Indywidualnego Planu Edukacyjno-Terapeutycznego.

Najczęściej szkoły i przedszkola przygotowują IPET we własnym zakresie nie informując rodziców o terminie zebrań Zespołu. W efekcie rodzic dostaje do podpisania Plan, co do którego może, i w wielu przypadkach ma mniejsze lub większe zastrzeżenia. Zgłasza więc swoje uwagi, co do których dyrektor placówki określa swoje stanowisko, albo najzwyczajniej w świecie nie reaguje, czas płynie, a dziecko niepełnosprawne często pozostaje bez fachowego wsparcia. Choć najczęściej rodzic podpisuje IPET, w „ciemno”, nie wiedząc co zawiera, a warto go przeczytać i zapoznać się z jego zawartością. Dzięki temu rodzic będzie znał poszczególne zalecenia, uwagi i cele, a są to:

  • Okres udzielania działań wspierających;
  • Cele do osiągnięcia w zakresie, których uczeń wymaga pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
  • Zakres dostosowania wymagań edukacyjnych dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego;
  • Okres udzielania konkretnej pomocy;
  • Rodzaj i zakres zintegrowanych działań nauczycieli i specjalistów;
  • Formy metody i sposoby pracy z uczniem;
  • Zajęcia rewalidacyjne i resocjalizacyjne;
  • Działania wspierające rodziców ucznia;
  • Zakres współdziałania z lokalnymi placówkami;
  • Okresowa ocena podejmowanych działań.

Wielu nieporozumień można by uniknąć, gdyby rodzice realnie uczestniczyli w tworzeniu Programu. Bowiem rodzic ma prawo uczestniczyć w spotkaniach Zespołu. Ponad to prawo daje możliwość uczestnictwa w spotkaniach Zespołu specjalistom: lekarzom, pedagogom, psychologom, logopedom – zaproszonym przez rodziców. Warto więc razem z dostarczeniem do placówki orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego lub z początkiem roku szkolnego złożyć w szkole pisemny wniosek o spotkanie w sprawie IPET.

Podstawa prawna:

Zespół fundacj Spectrum Liberi