Przedszkole

Dzieci i młodzież z autyzmem i ZA mają prawo do dodatkowej pomocy w pierwszych latach edukacji przedszkolnej, szkolnej, a także późniejszej edukacji zawodowej. Wymagają również pomocy przy zmianie środowiska szkolnego.

Przedszkole – dzień pierwszy

Pierwszy dzień w przedszkolu to ważne wydarzenie w życiu dziecka, ale również ogromne emocje dla rodzica. Każdy rodzic ma podobne naturalne obawy. Czy dziecko da sobie radę? Czy łatwo się zaaklimatyzuje? Czy będzie chętnie chodziło co rano? Przedszkole jest miejscem, gdzie dziecko w sposób świadomy uczestniczy w interakcjach społecznych. Jest zobligowane do przestrzegania zasad i reguł, których poprzeczka jest postawiona nieco wyżej. W przedszkolu zaczyna się uczyć poprzez zabawę i jest przygotowywane do naturalnego przejścia do szkoły.

Dziecko potrzebuje zarówno dorosłych, jak i rówieśników, by mogło się dobrze rozwijać. Dorośli uczą je rzeczy pożytecznych, mówią o tym, co dobre i co złe, co wolno, a czego nie wolno. Przede wszystkim jednak stale stawiają je przed coraz trudniejszymi zadaniami i oczekują co raz więcej. Rówieśnicy w przedszkolu mogą stawać się dla dziecka najbliższym źródłem pomocy.

W przedszkolu dziecko ma okazję osobistego doświadczenia tego, że ludzie są różni, że w tej samej sytuacji mówią różne rzeczy i różnie się zachowują, że nie wszyscy w grupie zachowują się tak samo. Dziecko może się dowiedzieć, gdzie byli koledzy w czasie wolnym, co robili i co widzieli, czym się interesują. Odkrywa, że nie zawsze to co mówią i robią rodzice, dziadkowie jest tożsame z tym co mówią opiekunowie innych dzieci.

A jak autyzm w przedszkolu. Co jeśli dziecko nie potrafi właściwie odczytać relacji społecznych?

Głównym i dominującym objawem występującego spektrum autyzmu jest zaburzona komunikacja i niewłaściwe odczytywanie emocji. Oczekiwania rówieśników i budowanie relacji z nimi, a także spełnianie oczekiwań nauczyciela przedszkolnego sprawiają ogromne trudności dziecku z autyzmem.

Zdarza się, że do przedszkola trafiają dzieci niezdiagnozowane i właśnie przedszkole jest miejscem, gdzie cechy autystyczne i zaburzeniowe powinny zostać wychwycone, a jeżeli są oczywiste i zdiagnozowane, to środowisko przedszkolne powinno takie dziecko właściwie zaopiekować oraz być w stałym kontakcie z rodzicami w celu zsynchronizowania terapii i rehabilitacji. Również po to, aby poznać oczekiwania i zachowanie dziecka. Poznać dziecko wsłuchując się w rodzica. Rodzic najlepiej zna reakcje, zachowanie i możliwości dziecka z autyzmem.

Nauczyciel powinien bez obaw o swoje kompetencje prowadzić dialog z opiekunami i modyfikować swoją pracę z dzieckiem dostosowując je do jego możliwości. Powinien także być doradcą i opiekunem dla rodzica, jeżeli diagnoza jest postawiona w ostatnim okresie. Doradzić w kwestiach dokumentów (uzyskania wszelkiego typu orzeczeń z Poradni Psychologiczno Pedagogicznej), które są podstawą do prowadzenia edukacji dziecka z autyzmem. Dbać o prawa dziecka, jako dziecka z niepełnosprawnością. Stale monitorować zachowanie i motywować do działania w grupie, uczestniczenia w zabawach, grach, wspólnych wydarzeniach.

Jeżeli nauczyciel nie spotkał się z tym zaburzeniem lub posiada słabą wiedzę na temat spektrum autyzmu, to powinien zasięgnąć rady, skorzystać z pomocy doświadczonych nauczycieli, psychologów, aby nabrać pełnego obrazu możliwych zachowań i reakcji dziecka. Powinien starać się być przede wszystkim terapeutą, a potem nauczycielem wiedzy. Wypracować swój sposób komunikacji z dzieckiem, który może się wydawać podstawą do dalszej edukacji. Przedszkole jako instytucja powinno wspierać nauczyciela szkoleniami, a dziecko pełnym zakresem opieki i terapii wynikających z prawa oświatowego.