Transport dla dzieci

Nowy rok szkolny zaczął się na dobre i jak zwykle rodzice dzieci niepełnosprawnych borykają się z różnymi problemami z tym związanymi. Jednym z nich jest dowóz do placówki oświatowej albo ośrodka rehabilitacyjnego.

Rodzice dzieci niepełnosprawnych mają dwie możliwości w tym zakresie albo dowóz realizowany przez gminę albo dowóz dziecka przez rodzica/opiekuna ze zwrotem kosztów.
mds_fotoAby załatwić dowóz, należy udać się do Wydziału Edukacji w Urzędzie Miasta/Gminy, pobrać stosowny wniosek, wypełnić go oraz dołączyć orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i orzeczenie o niepełnosprawności. Pamiętajcie, że każdy urząd ma wyznaczone terminy, w których te wnioski należy składać, ponieważ dowóz organizowany jest drogą przetargów publicznych. Jeśli już te sprawy mamy załatwione, to najczęściej pod koniec wakacji lub pierwszego dnia roku szkolnego przewoźnik kontaktuje się z rodzicami/opiekunami i przekazuje informacje o godzinach odwozu i przywozu dziecka.
 
 

Ważne! W sytuacji, kiedy Wasze dziecko z różnych przyczyn zmieni szkołę/przedszkole w trakcie roku szkolnego, to dowóz będzie realizowany do nowej placówki i żadne terminy, o których mowa powyżej nie mają tutaj znaczenia.

W każdym momencie realizacji przewozów macie prawo zgłaszać wszelkie nieprawidłowości czy uchybienia przewoźnikowi, a jeśli to nie pomaga – właściwej osobie w Urzędzie Miasta/Gminy, która jest odpowiedzialna za dowóz dzieci niepełnosprawnych. Częstym problemem jest zbyt długi czas dowozu (tzw. wycieczki „poznaj swój kraj i okolice”), bądź sztywne, narzucone przez przewoźnika godziny, co skutkuje długim pobytem dzieci w świetlicy. Niestety w wielu miastach zarówno urzędy, jak i przewoźnicy patrzą przede wszystkim na koszty. Ekonomia jednak nie może odbijać się na niepełnosprawnych dzieciach.
mds_foto
W drugiej opcji rodzice/opiekunowie sami dowożą i przywożą dziecko ze szkoły. Wtedy możliwy jest zwrot kosztów biletów komunikacyjnych lub kosztów paliwa, jeśli dziecko dowożone jest samochodem prywatnym rodziców/opiekunów. Formalności załatwiamy również w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta/Gminy.

Jeśli idzie o podstawy prawne, zgodnie z art.17 pkt. 3a Ustawy o systemie oświaty z dnia 7.09.1991 r. (Dz. U. 1991 Nr 95 poz. 425 ze zm.) gmina ma obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu dziecka niepełnosprawnego i opieki nad nim do najbliższej szkoły/przedszkola lub zwrotu kosztów z tytułu dowożenia dziecka niepełnosprawnego przez rodziców/opiekunów. Wybór formy dowozu jest suwerenną decyzją rodziców/opiekunów dziecka niepełnosprawnego.

Szczegółowo powyższy obowiązek sprowadza się do:

1) zapewnienia uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie art. 71b, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym – także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21. roku życia;

2) zapewnienia dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 16 ust. 7, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia;

3) zwrotu kosztów przejazdu ucznia, o którym mowa w pkt 1 i 2, oraz jego opiekuna do szkoły lub ośrodka, wymienionych w pkt 1 i 2, na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice.

Przez najbliższą szkołę rozumie się przede wszystkim placówkę, która jest w stanie realizować zalecenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, która zapewnia odpowiednie metody pracy i nauki oraz opiekę stosownie do niepełnosprawności dziecka. Najbliższą szkołą może być zatem placówka na terenie gminy, powiatu, a nawet i województwa. Kwestia faktycznej odległości (w kilometrach) od miejsca zamieszkania ma tu znaczenie drugorzędne.

Ponieważ rodzice spotykają się z różną, często niekorzystną interpretacją przepisów w swoich miastach/gminach, przytaczamy wykładnię prawną w tym zakresie. Często gmina odmawia dowozu lub zwrotu kosztów, ponieważ – zdaniem urzędników – odpowiednia dla dziecka jest placówka bliższa miejscu zamieszkania. Skoro rodzice wybrali dziecku inną szkołę, ich decyzja jest traktowana w kategoriach „kaprysu” i odmawia się im prawa do bezpłatnego transportu bądź jego refundacji.

Tymczasem każdy przypadek, co pokazuje wykładnia instancji odwoławczych oraz opinie rzecznika uczniów niepełnosprawnych, należy traktować indywidualnie. Oto fragment uzasadnienia wyroku sądowego (III SA/Kr 1882/14 – Wyrok WSA w Krakowie): „W ocenie Sądu, kwestii wyboru szkoły czy innej placówki oświatowo–wychowawczej nie można też pozostawiać uznaniu administracyjnemu organu, na którym spoczywa obowiązek, o jakim mowa w art. 17 ust. 3a pkt 2, czy też uznaniu kierownictwa placówki szkolnej. Należy mieć na względzie to, że unormowania objęte przepisami w/w dotyczą odbiorcy szczególnego. Odbiorcą uprawnień opisanych w omawianej regulacji prawnej są bowiem dzieci niepełnosprawne, zarówno w zakresie ruchowym, jak też w zakresie upośledzenia umysłowego.

Ocena potrzeb i możliwości takich osób powinna więc być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy, roztropny i delikatny, a przede wszystkim z wykorzystaniem wiedzy fachowej. Zalecenia odpowiednie znajdują się w orzeczeniu o niepełnosprawności. Jest w nim przecież opisany m.in. rodzaj niepełnosprawności (szczegółowa diagnoza), a także zalecenia dotyczące dalszego sposobu postępowania z dzieckiem (w tym także dotyczące dalszego kształcenia) wraz z uzasadnieniem. W ocenie tutejszego Sądu, powyższe orzeczenie winno wiec stanowić dla organu punkt odniesienia przy dokonywaniu wykładni sformułowania „najbliższa szkoła”.

Inne wyroki i orzeczenia sądu dotyczące powyższego tematu:

http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/0484105754

http://www.orzeczenia-nsa.pl/wyrok/iii-sa-lu-194-11/oswiata/20be68.html

http://orzeczenia.suwalki.so.gov.pl/content/$N/150520000000503_I_Ca_000176_2013_Uz_2013-05-22_001

Tutaj znajdziecie wzór wniosku o dowóz: http://wszystkojasne.waw.pl/do-pobrania-wniosek-o-organizacje-dowozu/

We wszelkich sprawach związanych z nauczaniem dzieci niepełnosprawnych można również zwrócić się o pomoc do Rzecznika Uczniów Niepełnosprawnych Pani Aleksandry Braun http://wszystkojasne.waw.pl/kontakt/

Zespół Fundacji Spectrum Liberi